Cookies on our website

We use cookies on this website, mainly to provide a secure browsing experience but also to collect statistics on how the website is used. You can find out more about the cookies we set, the information we store and how we use it on the cookies page.

Continue

skaldic

Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages

Menu Search

Laxd ch. 14

Laxdœla saga 14 — ed. not skaldic

Not published: do not cite (Laxd ch. 14)

Anonymous íslendingasögurLaxdœla saga
131415

text and translation

The new edition is either unpublished or unavailable. The following is taken from an old edition (Skj where relevant):



Ingjaldur hét maður. Hann bjó í Sauðeyjum. Þær liggja á
Breiðafirði. Hann var kallaður Sauðeyjargoði. Hann var
auðigur maður og mikill fyrir sér. Hallur hét bróðir hans.
Hann var mikill maður og efnilegur. Hann var félítill maður.
Engi var hann nytjungur kallaður af flestum mönnum. Ekki voru
þeir bræður samþykkir oftast. Þótti Ingjaldi Hallur lítt
vilja sig semja í sið dugandi manna en Halli þótti Ingjaldur
lítt vilja sitt ráð hefja til þroska.



Veiðistöð sú liggur á Breiðafirði er Bjarneyjar heita. Þær
eyjar eru margar saman og voru mjög gagnauðgar. Í þann tíma
sóttu menn þangað mjög til veiðifangs. Var og þar fjölmennt
mjög öllum misserum. Mikið þótti spökum mönnum undir því að
menn ættu gott saman í útverjum. Var það þá mælt að mönnum
yrði ógæfra um veiðifang ef missáttir yrðu. Gáfu og flestir
menn að því góðan gaum.



Það er sagt eitthvert sumar að Hallur bróðir Ingjalds
Sauðeyjargoða kom í Bjarneyjar og ætlaði til fangs. Hann tók
sér skipan með þeim manni er Þórólfur hét. Hann var
breiðfirskur maður og hann var nálega lausingi einn félaus og
þó frálegur maður. Hallur er þar um hríð og þykist hann mjög
fyrir öðrum mönnum.



Það var eitt kveld að þeir koma að landi, Hallur og Þórólfur,
og skyldu skipta fengi sínu. Vildi Hallur bæði kjósa og deila
því að hann þóttist þar meiri maður fyrir sér. Þórólfur vildi
eigi láta sinn hlut og var allstórorður. Skiptust þeir
nokkurum orðum við og þótti sinn veg hvorum. Þrífur þá Hallur
upp höggjárn er lá hjá honum og vill færa í höfuð Þórólfi. Nú
hlaupa menn í milli þeirra og stöðva Hall en hann var hinn
óðasti og gat þó engu á leið komið að því sinni og ekki varð
fengi þeirra skipt. Réðst nú Þórólfur á brott um kveldið en
Hallur tók einn upp fang það er þeir áttu báðir því að þá
kenndi að ríkismunar. Fær nú Hallur sér mann í stað Þórólfs á
skipið. Heldur nú til fangs sem áður.



Þórólfur unir illa við sinn hlut. Þykist hann mjög svívirður
vera í þeirra skiptum. Er hann þar þó í eyjunum og hefir það
að vísu í hug sér að rétta þenna krók er honum var svo
nauðulega beygður. Hallur uggir ekki að sér og hugsar það að
engir menn muni þora að halda til jafns við hann þar í
átthaga hans.



Það var einn góðan veðurdag að Hallur reri og voru þeir þrír
á skipi. Bítur vel á um daginn. Róa þeir heim að kveldi og
eru mjög kátir. Þórólfur hefir njósn af athöfn Halls um
daginn og er staddur í vörum um kveldið þá er þeir Hallur
koma að landi. Hallur reri í hálsi fram. Hann hleypur fyrir
borð og ætlar að taka við skipinu. Og er hann hleypur á land
þá er Þórólfur þar nær staddur og höggur til hans þegar. Kom
höggið á hálsinn við herðarnar og fýkur af höfuðið. Þórólfur
snýr á brott eftir það en þeir félagar Halls styrma yfir
honum.



Spyrjast nú þessi tíðindi um eyjarnar, víg Halls, og þykja
það mikil tíðindi því að maður var kynstór þótt hann hefði
engi auðnumaður verið. Þórólfur leitar nú á brott úr eyjunum
því að hann veit þar engra þeirra manna von er skjóli muni
skjóta yfir hann eftir þetta stórvirki. Hann átti þar og enga
frændur þá er hann mætti sér trausts af vænta en þeir menn
sátu nær er vís von var að um líf hans mundu sitja og höfðu
mikið vald svo sem var Ingjaldur Sauðeyjargoði bróðir Halls.



Þórólfur fékk sér flutning inn til meginlands. Hann fer mjög
huldu höfði. Er ekki af sagt hans ferð áður hann kemur einn
dag að kveldi á Goddastaði. Vigdís kona Þórðar godda var
nokkuð skyld Þórólfi og sneri hann því þangað til bæjar.
Spurn hafði Þórólfur af því áður hversu þar var háttað, að
Vigdís var meiri skörungur í skapi en Þórður bóndi hennar. Og
þegar um kveldið er Þórólfur var þar kominn gengur hann til
fundar við Vigdísi og segir henni til sinna vandræða og biður
hana ásjá.



Vigdís svarar á þá leið hans máli: "Ekki dylst eg við
skuldleika okkra. Þykir mér og þann veg aðeins verk þetta er
þú hefir unnið að eg kalla þig ekki að verra dreng. En þó
sýnist mér svo sem þeir menn muni veðsetja bæði sig og fé
sitt er þér veita ásjá svo stórir menn sem hér munu veita
eftirsjár. En Þórður bóndi minn," segir hún, "er ekki
garpmenni mikið en úrráð vor kvenna verða jafnan með lítilli
forsjá ef nokkurs þarf við. En þó nenni eg eigi með öllu að
víkjast undan við þig alls þú hefir þó hér til nokkurrar ásjá
ætlað."



Eftir það leiðir Vigdís hann í útibúr eitt og biður hann þar
bíða sín. Setur hún þar lás fyrir.



Síðan gekk hún til Þórðar og mælti: "Hér er kominn maður til
gistingar sá er Þórólfur heitir en hann er skyldur mér
nokkuð. Þættist hann þurfa hér lengri dvöl ef þú vildir að
svo væri."



Þórði kvaðst ekki vera um mannasetur, bað hann hvílast þar um
daginn eftir ef honum væri ekki á höndum en verða í brottu
sem skjótast ellegar.



Vigdís svarar: "Veitt hefi eg honum áður gisting og mun eg
þau orð eigi aftur taka þótt hann eigi sér eigi jafna vini
alla."



Eftir það sagði hún Þórði vígið Halls og svo það að Þórólfur
hafði vegið hann, er þá var þar kominn.



Þórður varð styggur við þetta, kvaðst það víst vita að
Ingjaldur mundi mikið fé taka af honum fyrir þessa björg er
nú var veitt honum "er hér hafa hurðir verið loknar eftir
þessum manni."



Vigdís svarar: "Eigi skal Ingjaldur fé taka af þér fyrir
einnar nætur björg því að hann skal hér vera í allan vetur."



Þórður mælti: "Þann veg máttu mér mest upp tefla og að móti
er það mínu skapi að slíkur óhappamaður sé hér."



En þó var Þórólfur þar um veturinn.



Þetta spurði Ingjaldur er eftir bróður sinn átti að mæla.
Hann býr ferð sína í Dali inn að áliðnum vetri, setti fram
ferju er hann átti. Þeir voru tólf saman. Þeir sigla vestan
útnyrðing hvassan og lenda í Laxárósi um kveldið, setja upp
ferjuna en fara á Goddastaði um kveldið og koma ekki á óvart.
Er þar tekið vel við þeim.



Ingjaldur brá Þórði á mál og sagði honum erindi sitt að hann
kveðst þar hafa spurt til Þórólfs bróðurbana síns. Þórður
kvað það engu gegna.



Ingjaldur bað hann eigi þræta "og skulum við eiga kaup saman,
að þú sel manninn fram og lát mig eigi þurfa þraut til en eg
hefi hér þrjár merkur silfurs er þú skalt eignast. Upp mun eg
og gefa þér sakir þær er þú hefir gert á hendur þér í björgum
við Þórólf."



Þórði þótti féið fagurt en var heitið uppgjöf um sakir þær er
hann hafði áður kvítt mest að hann mundi féskurð af hljóta.



Þórður mælti þá: "Nú mun eg sveipa af fyrir mönnum um tal
okkart en þetta mun þó verða kaup okkart."



Þeir sváfu til þess er á leið nóttina og var stund til dags.

sources

Text is based on reconstruction from the base text and variant apparatus and may contain alternative spellings and other normalisations not visible in the manuscript text. Transcriptions may not have been checked and should not be cited.

Close

Log in

This service is only available to members of the relevant projects, and to purchasers of the skaldic volumes published by Brepols.
This service uses cookies. By logging in you agree to the use of cookies on your browser.

Close

Stanza/chapter/text segment

Use the buttons at the top of the page to navigate between stanzas in a poem.

Information tab

Interactive tab

The text and translation are given here, with buttons to toggle whether the text is shown in the verse order or prose word order. Clicking on indiviudal words gives dictionary links, variant readings, kennings and notes, where relevant.

Full text tab

This is the text of the edition in a similar format to how the edition appears in the printed volumes.

Chapter/text segment

This view is also used for chapters and other text segments. Not all the headings shown are relevant to such sections.