Cookies on our website

We use cookies on this website, mainly to provide a secure browsing experience but also to collect statistics on how the website is used. You can find out more about the cookies we set, the information we store and how we use it on the cookies page.

Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages

login: password: stay logged in: help

Anonymous íslendingasögur (Anon)

not in Skj

prose works

Eyrbyggja saga (Eb) - 91

Eyrbyggja sagaEbV

Not published: do not cite (EbV)

43 — Eb ch. 43

edition interactive full text transcriptions old edition references concordance grammar quiz

 

Cite as: Not published: do not cite (Eb ch. 43)

Þorbrandur bóndi í Álftafirði átti þræl þann er Egill sterki hét. Hann var manna mestur og sterkastur og þótti honum ill ævi sín er hann var ánauðgaður og bað oft Þorbrand og sonu hans þeir gæfu honum frelsi og bauð þar til vinna slíkt er hann mætti. Það var eitt kveld Egill gekk sauðum í Álftafirði út til Borgardals. Og er á leið kveldið hann örn fló vestan yfir fjörðinn. Dýrhundur mikill fór með Agli. Örninn lagðist hundinum og tók hann í klær sér og fló vestur aftur yfir fjörðinn á dys Þórólfs bægifóts og hvarf þar undir fjallið. Þenna fyrirburð kvað Þorbrandur vera mundu fyrir tíðindum. Það var siður Breiðvíkinga um haustum þeir höfðu knattleika um veturnáttaskeið undir Öxlinni suður frá Knerri. Þar heita síðan Leikskálavellir, og sóttu menn þangað um alla sveitina. Voru þar gervir leikskálar miklir. Vistuðust menn þangað og sátu þar hálfan mánuð eða lengur. Var þar þá gott mannval um sveitina og byggð mikil og flestir hinir yngri menn leikum nema Þórður blígur. Hann mátti eigi vera fyrir kapps sakir en eigi var hann svo sterkur hann mætti eigi fyrir þá sök vera. Sat hann á stóli og á leikinn. Þeir bræður, Björn og Arnbjörn, þóttu eigi leikum hæfir fyrir afls sakir nema þeir lékjust við sjálfir. Þetta sama haust ræddu Þorbrandssynir við Egil, þræl sinn, hann skal fara út til knattleikanna og drepa nokkurn af Breiðvíkingum, Björn eða Þórð eða Arnbjörn, með nokkuru móti en síðan skal hann hafa frelsi. Það er sumra manna sögn það væri gert með ráði Snorra goða og hafi hann svo fyrir sagt hann skyldi vita ef hann mætti leynast inn í skálann og leita þaðan til áverka við menn og bað hann ganga ofan skarð það er upp er frá Leikskálum og ganga þá ofan er máleldar væru gervir því hann sagði það mjög far veðranna vindar lögðust af hafi um kveldum og hélt þá reykinum upp í skarðið og bað hann þess bíða um ofangönguna er skarðið fyllti af reyk. Egill réðst til ferðar þessarar og fór fyrst út um fjörðu og spyr sauðum Álftfirðinga og lét sem hann færi í eftirleit. En á meðan hann var í þessi ferð skyldi Freysteinn bófi gæta sauða í Álftafirði. Um kveldið er Egill var heiman farinn gekk Freysteinn sauðum vestur yfir ána og er hann kom á skriðu þá er Geirvör heitir er gengur ofan fyrir vestan ána þá hann mannshöfuð laust óhulið. Höfuðið kvað stöku þessa: Hann sagði Þorbrandi fyrirburðinn og þótti honum vera tíðindavænlegt. En það er segja af ferð Egils hann fór út um fjörðu og upp á fjall fyrir innan Búlandshöfða og svo suður yfir fjallið og stefndi svo hann gekk ofan í skarðið Leikskálum. Leyndist hann þar um daginn og til leiksins. Þórður blígur sat hjá leikinum. Hann mælti: «Það veit eg eigi hvað eg upp í skarðið, hvort þar er fugl eða leynist þar maður og kemur upp stundum. Kvikt er það,» segir hann. «Þykir mér ráð um forvitnast,» en það varð eigi. Þenna dag hlutu þeir búðarvörð Björn Breiðvíkingakappi og Þórður blígur og skyldi Björn gera eld en Þórður taka vatn. Og er eldurinn var ger lagði reykinn upp í skarðið sem Snorri hafði getið til. Gekk Egill þá ofan eftir reykinum og stefndi til skálans. Þá var enn eigi lokið leikinum. En dagurinn var mjög á liðinn og tóku eldarnir mjög brenna en skálinn var fullur af reyk. Og stefnir Egill þangað. Hann hafði stirðnað mjög á fjallinu. Egill hafði skúfaða skóþvengi, sem þá var siður til, og hafði losnað annar þvengurinn og dragnaði skúfurinn. Gekk þrællinn þá inn í forhúsið. En er hann gekk í aðalskálann vildi hann fara hljóðlega því hann þeir Björn og Þórður sátu við eld og ætlaði Egill á lítilli stundu vinna sér til ævinlegs frelsis. Og er hann vildi stíga yfir þröskuldinn þá sté hann á þvengjarskúfinn þann er dragnaði. Og er hann vildi hinum fætinum fram stíga þá var skúfurinn fastur og af því reiddi hann til falls og féll hann innar á gólfið. Varð það svo mikill dynkur sem nautsbúk flegnum væri kastað niður á gólfið. Þórður hljóp upp og spurði hvað fjanda þar færi. Björn hljóp og upp og honum og fékk tekið hann áður hann komst á fætur og spyr hver hann væri. Hann svarar: «Egill er hér, Björn félagi,» sagði hann. Björn spurði: «Hver er Egill þessi?» «Þetta er Egill úr Álftafirði,» segir hann. Þórður tók sverð og vildi höggva hann. Björn tók þá Þórð og bað hann eigi svo skjótt höggva manninn «viljum vér áður hafa af honum sannar sögur.» Settu þeir þá fjötur á fætur Agli. En um kveldið er menn komu heim til skála segir Egill svo allir menn heyrðu hversu ferð hans hafði ætluð verið. Sat hann þar um nóttina en um morguninn leiddu þeir hann upp í skarðið, það heitir Egilsskarð, og drápu hann þar. Það voru lög í þann tíma ef maður drap þræl fyrir manni maður skyldi færa heim þrælsgjöld og hefja ferð sína fyrir hina þriðju sól eftir víg þrælsins. Það skyldu vera tólf aurar silfurs. Og er þrælsgjöld voru lögum færð þá var eigi sókn til um víg þrælsins. Eftir víg Egils tóku Breiðvíkingar það ráð færa þrælsgjöld lögum og völdu þrjá tigu manna þaðan frá Leikskálum og var það einvalalið. Þeir riðu norður um heiði og gistu um nótt á Eyri hjá Steinþóri. Réðst hann þá til ferðar með þeim. Voru þeir þaðan í ferð sex tigir manna og riðu inn um fjörðu og voru aðra nótt á Bakka Þormóðar, bróður Steinþórs. Þeir kvöddu þá Styr og Vermund frændur sína til þessar ferðar og voru þá saman átta tigir manna. Þá sendi Steinþór mann til Helgafells og vildi vita hvað Snorri goði tæki til ráða er hann spurði liðsafnaðinn. En er sendimaðurinn kom til Helgafells sat Snorri goði í öndugi sínu og var þar engi breytni á híbýlum. Varð sendimaður Steinþórs engra tíðinda vís hvað Snorri ætlaðist fyrir. En er hann kom út á Bakka segir hann Steinþóri hvað tíðinda var Helgafelli. Steinþór svarar: «Þess var von Snorri mundi þola mönnum lög. Og ef hann fer eigi inn til Álftafjarðar þá eg eigi til hvers vér þurfum liðsfjölda þenna því eg vil menn fari spaklega þó vér höldum málum vorum til laga. Sýnist mér ráð Þórður frændi,» segir hann, «að þér Breiðvíkingar séuð hér eftir því þar mun minnst til þurfa í komi með ykkur Þorbrandssonum.» Þórður svarar: «Það er víst eg skal fara og skal Þorleifur kimbi eigi því eiga spotta eg þori eigi færa þrælsgjöld.» Þá mælti Steinþór til þeirra bræðra, Bjarnar og Arnbjarnar: «Það vil eg,» segir hann, «að þið séuð eftir með tuttugu menn.» Björn svarar: «Eigi mun eg keppast til fylgdar við þig meir en þér þykir hæfilegt en eigi hefi eg þar fyrr verið eg hafi liðrækur verið ger. En það hygg eg,» segir hann, «að yður verði Snorri goði djúpsær í ráðunum en eigi er eg framsýnn,» sagði Björn, «en það er hugboð mitt þar komi í þessi ferð þér þyki þínir menn eigi of margir áður við finnumst næst.» Steinþór svarar: «Eg skal gera ráð fyrir oss meðan eg er hjá þó eg eigi svo djúpsær sem Snorri goði.» «Mega skaltu það frændi fyrir mér,» segir Björn. Eftir þetta riðu þeir Steinþór brott af Bakka, nær sex tigir manna, inn eftir Skeiðum til Drápuhlíðar og inn yfir Vatnsháls og um þveran Svelgsárdal og stefndu þaðan inn á Úlfarsfellsháls.